Điểm đặc trưng của van bướm nằm ở cơ chế đóng mở bằng đĩa van xoay quanh trục, giúp kiểm soát dòng lưu chất đi qua đường ống một cách nhanh chóng. Việc hiểu rõ cấu tạo van bướm và nguyên lý hoạt động sẽ giúp người dùng lựa chọn đúng loại van phù hợp với hệ thống của mình.
Cấu tạo chi tiết của 4 loại van bướm phổ biến
Mặc dù trên thị trường có nhiều dòng van bướm khác nhau nhưng về cơ bản chúng đều có cấu tạo khá giống nhau. Một van bướm tiêu chuẩn thường gồm các bộ phận chính như thân van, đĩa van, trục van, vòng làm kín và bộ điều khiển. Tùy vào phương thức vận hành mà phần điều khiển sẽ có sự khác biệt.
Cấu tạo van bướm tay gạt
Van bướm tay gạt là dòng van đơn giản nhất và cũng được sử dụng nhiều nhất trong các hệ thống có kích thước đường ống nhỏ và trung bình.

Thân van
Thân van đóng vai trò là khung chính của thiết bị, nơi lắp đặt các bộ phận khác như đĩa van, trục van và gioăng làm kín. Phần thân thường được sản xuất từ gang, thép hoặc inox để đảm bảo độ bền và khả năng chịu áp lực.
Tùy theo tiêu chuẩn đường ống mà thân van có thể được thiết kế theo các kiểu kết nối như wafer, lug hoặc mặt bích.
Đĩa van
Đĩa van là bộ phận trực tiếp tiếp xúc với dòng lưu chất. Khi van vận hành, đĩa sẽ xoay quanh trục để điều chỉnh mức độ mở của dòng chảy. Vật liệu phổ biến của đĩa van thường là inox hoặc gang phủ epoxy nhằm hạn chế ăn mòn.
Trục van
Trục van có nhiệm vụ truyền lực từ tay gạt xuống đĩa van. Khi người vận hành tác động lực lên tay gạt, trục sẽ quay theo và làm cho đĩa van xoay theo góc mong muốn.
Gioăng làm kín
Gioăng được lắp giữa thân van và đĩa van để đảm bảo độ kín khi van ở trạng thái đóng. Một số vật liệu gioăng thường gặp gồm EPDM, PTFE hoặc NBR.
Tay gạt
Đây là bộ phận giúp người dùng thao tác đóng mở van bằng tay. Tay gạt thường có các nấc cố định để giữ van ở các vị trí mở khác nhau.
Cấu tạo van bướm tay quay
Đối với các hệ thống có kích thước đường ống lớn, việc sử dụng tay gạt sẽ khá khó khăn do lực đóng mở lớn. Vì vậy người ta thường sử dụng van bướm tay quay.

Các bộ phận chính của loại van này vẫn bao gồm thân van, đĩa van, trục van và gioăng làm kín. Tuy nhiên điểm khác biệt nằm ở bộ phận hộp số tay quay.
Hộp số giúp giảm lực vận hành, nhờ đó người sử dụng chỉ cần xoay vô lăng nhẹ nhàng là có thể điều khiển đĩa van. Cơ cấu bánh răng bên trong hộp số sẽ truyền lực quay xuống trục van một cách ổn định và chính xác.
Cấu tạo van bướm điều khiển điện
Trong các hệ thống tự động hóa, việc đóng mở van bằng tay không còn phù hợp. Khi đó van bướm điều khiển điện sẽ được sử dụng để thay thế.

Cấu tạo của van gồm hai phần chính:
Phần van cơ
Bao gồm thân van, đĩa van, trục van và gioăng làm kín tương tự các loại van bướm thông thường.
Bộ truyền động điện
Đây là bộ phận quan trọng giúp van có thể hoạt động tự động. Bộ truyền động điện thường bao gồm motor điện, hộp số truyền động, bộ giới hạn hành trình và bảng mạch điều khiển.
Khi nhận tín hiệu từ hệ thống điều khiển, motor sẽ quay và truyền lực xuống trục van, từ đó làm đĩa van xoay để đóng hoặc mở đường ống.
Cấu tạo van bướm điều khiển khí nén
Van bướm khí nén được sử dụng khá phổ biến trong các nhà máy sản xuất vì tốc độ vận hành nhanh và độ bền cao.

Cấu tạo của van gồm:
Phần van cơ
Bao gồm các bộ phận quen thuộc như thân van, đĩa van, trục van và gioăng làm kín.
Bộ truyền động khí nén
Phần này bao gồm xi lanh khí nén, piston và trục truyền động. Khi khí nén được cấp vào xi lanh, piston sẽ di chuyển và làm xoay trục van.
Tùy vào thiết kế, bộ truyền động khí nén có thể hoạt động theo dạng tác động đơn hoặc tác động kép.
Nguyên lý hoạt động của 4 loại van bướm phổ biến
Cơ chế hoạt động của van bướm khá đơn giản. Đĩa van được gắn vào trục và nằm ngay trong lòng đường ống. Khi trục quay, đĩa van cũng xoay theo để điều chỉnh dòng lưu chất đi qua.
Góc xoay của van thường nằm trong khoảng từ 0 đến 90 độ.
Nguyên lý hoạt động van bướm tay gạt
Với loại van này, người vận hành sẽ trực tiếp dùng lực tay để điều khiển tay gạt.

Khi tay gạt được xoay, trục van quay theo và làm đĩa van xoay song song với dòng chảy. Lúc này lưu chất có thể đi qua đường ống một cách dễ dàng.
Ngược lại, khi tay gạt được xoay về vị trí đóng, đĩa van sẽ nằm vuông góc với dòng chảy và ngăn dòng lưu chất.
Nguyên lý hoạt động van bướm tay quay
Cơ chế hoạt động của van tay quay tương tự van tay gạt, tuy nhiên lực tác động sẽ được truyền qua hệ thống bánh răng của hộp số.

Khi người dùng xoay vô lăng, lực quay được truyền xuống trục van thông qua các bánh răng bên trong hộp số. Nhờ vậy việc vận hành van lớn trở nên nhẹ nhàng và ổn định hơn.
Nguyên lý hoạt động van bướm điều khiển điện
Đối với van bướm điều khiển điện, toàn bộ quá trình đóng mở được thực hiện tự động.

Khi hệ thống điều khiển gửi tín hiệu điện đến bộ truyền động, motor điện sẽ bắt đầu hoạt động. Chuyển động quay của motor được truyền qua hộp số và làm xoay trục van.
Từ đó đĩa van xoay theo góc định sẵn để đóng hoặc mở đường ống.
Loại van này thường được sử dụng trong các hệ thống cần điều khiển từ xa hoặc tự động hóa.
Nguyên lý hoạt động van bướm điều khiển khí nén
Van bướm khí nén sử dụng áp lực của khí nén để tạo chuyển động.
Khi khí nén được cấp vào bộ truyền động, piston trong xi lanh sẽ di chuyển. Chuyển động của piston làm xoay trục van và kéo theo đĩa van xoay theo.
Ưu điểm của cơ chế này là tốc độ đóng mở nhanh và khả năng hoạt động ổn định trong môi trường công nghiệp.
Van bướm công nghiệp giá rẻ – đầy đủ kích thước
Trên thị trường hiện nay có nhiều dòng van bướm với đa dạng vật liệu và kích thước. Một số loại phổ biến gồm:
- van bướm gang
- van bướm inox
- van bướm tay gạt
- van bướm tay quay
- van bướm điều khiển điện
- van bướm điều khiển khí nén
Các sản phẩm thường có kích thước từ DN50 đến DN1000 và đáp ứng nhiều tiêu chuẩn mặt bích khác nhau như JIS, DIN hoặc BS.
Khi lựa chọn van bướm cho hệ thống, người dùng cần chú ý đến áp suất làm việc, môi trường lưu chất và phương thức vận hành để đảm bảo thiết bị hoạt động hiệu quả và bền bỉ.
Van công nghiệp Giá rẻ
Van công nghiệp Giá Rẻ đầy đủ các thương hiệu, xuất xứ, đa dạng model và kích thước khác nhau.
Địa chỉ: 78 Thạnh ộc 14, An Phú Đông, Quận 12, Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hotline: 0922 33 1388
Email: kienvanphatdat@gmail.com
